نسخه‌ای شاهانه کتابت‌شده برای اسکندر بن عمر شیخ: گلچین محفوظ در موزۀ کالوست گلبنکیان، کتابخانۀ دانشگاه استانبول و مؤسسۀ تاریخ پزشکی ولکام

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات عالی هنر

2 استاد تاریخ هنر اسلامی، دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ، آلمان

چکیده

مقالۀ حاضر به بررسی یکی از درخشان‌­ترین گلچین‌های تولیدشده برای اسکندر بن عمر شیخ، شاهزادۀ تیموری می‌پردازد. این گلچین که در سه بخش در موزۀ کالوست گلبنکیان در لیسبون، کتابخانۀ دانشگاه استانبول و مؤسسۀ تاریخ پزشکی ولکام در لندن نگهداری می‌­شود، دربردارندۀ متون منظوم و منثوری است که توسط علما و فضلای دربار اسکندر گردآوری و حتی گاهی تألیف شده است. این مقاله بر اساس محتوا، دست‌خط‌ها، اندازه‌های اوراق و صفحه‌آرایی، شواهدی ارائه می‌­دهد که سه نسخۀ مذکور در اصل متعلق به یک گلچین دو جلدی بوده‌ است. نسخه‌های دانشگاه استانبول و مؤسسۀ ولکام ما را در فهم بهتر سبک و کارکرد نقاشی‌ها و تذهیب‌های نسخۀ آب­دیده و مرمت‌­شدۀ لیسبون یاری می‌کنند. در روند تولید این گلچین که یکی از نسخه‌های بسیار مهم دورۀ تیموری است، هنرمندانی مشارکت داشته‌اند که پیش‌تر برای سلطان احمد جلایر در بغداد و تبریز کار کرده‌اند و بعدها تأثیر قابل توجهی بر هنر کتا‌ب‌آرایی در هرات داشته‌­اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Royal Manuscript scribed for Iskandar ibn ʿUmar Shaykh: An Anthology Housed in the Calouste Gulbenkian Museum, Istanbul University Library, and the Wellcome Institute for the History of Medicine

نویسندگان [English]

  • Mohamad Reza Ghiasian 1
  • Sturkenboom Ilse 2
1 دانشگاه کاشان، دانشکده معماری و هنر
2 : Professor for Islamic Art History, Ludwig-Maximilians-Universität München, Munich, Germany
چکیده [English]

This article aims at examining one of the most splendid anthologies produced for the Timurid ruler, Iskandar b. Umar Shaykh. The three separated parts of this anthology are kept in the Calouste Gulbenkian Museum, the Istanbul University Library, and the Wellcome Institute for the History of Medicine in London. It contains prose and poetry texts collected, and even sometimes authored, by the scholars and learned men at Iskandar’s court.
Based on the size, page layout, contents and calligraphic styles of the book, this article provides evidence indicating that the afore-mentioned manuscripts originally belonged to a two-volume anthology. The portions in the Istanbul University and the Wellcome Institute help us gain a better understanding of the styles and functions of illuminations and paintings in the water damaged and repaired Lisbon Anthology.
In preparing this anthology, which is of particular importance among the Timurid manuscripts, there participated artisans who had earlier worked for Sultan Ahmad Jalayer in Baghdad and Tabrizi and later had remarkable impact on the art of book production in Herat.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iskandar ibn ʿUmar Shaykh
  • anthology
  • Shiraz painting
  • Timurid era