بررسی روند تکامل جداول تزیینی در نسخ خطی از قرن پنجم تا نهم هجری

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه هنر تهران، دانشکده حفاظت و مرمت

2 استادیار دانشکدهٔ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر تهران

چکیده

جداول تزیینی یکی از قدیم‌ترین آرایه‌های نسخه‌های خطی هستند و تا کنون پژوهشی مستقل، با استناد به نمونه‌های متعدد، بر روی این جداول صورت نگرفته است. این مقاله، با روش توصیفی ـ تحلیلی، علاوه بر شناسایی و معرفی سبک‌هایی از جدول‌کشی، در پی آن است که اولاً خاستگاه جداول تزیینی در نسخ خطی را مشخص کند و سپس روشن کند که چه سبک‌هایی از جدول‌کشی تا پیش از قرن نهم هجری در نسخ خطی رایج بوده است. بررسی نگارندگان نشان می‌دهد که با استناد به نمونه‌های باقی‌مانده، خاستگاه جداول تزیینی (زرین و شنگرف/ سرخ) را می‌توان به مصاحف و نسخه‌های علمی نسبت داد. همچنین بر اساس این یافته‌ها می‌توان تاریخ نسخه‌های بی‌تاریخ را تا حدودی مشخص کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study of the development of decorative tables in MSS of The 5th-9th/11th -14th centuries

نویسندگان [English]

  • elham akbari 1
  • Saeid Khoddari Naeini 2
1 Faculty of Conservation and Restoration, Tehran University of Art
2 Assistant Professor, Faculty of Conservation and Restoration, Tehran University of Art,
چکیده [English]

Decorative tables are among the oldest ornamental devices of manuscripts about which no independent investigation has been undertaken based on the numerous examples of such tables.
Applying a descriptive-analytical approach, this article intends to address two issues: first, to ascertain the origin of decorative tables in MSS; secondly, to clarify what tabulating styles had been prevalent up until the 9th H/15th century. Additionally, certain styles of tabulating are identified and introduced.  The authors’ research indicates that, according to the surviving examples, the genesis of decorative tables (golden and vermillion, shangarf) can be ascribed to copies of the Qur’an and scientific books. Further, based on the authors’ findings, the dates of the undated manuscripts can roughly be determined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • decorative tables
  • formatting
  • manuscripts
  • 11th-15th centuries